Istnieją trzy podstawowe różnice pomiędzy interwencją kryzysową a psychoterapią. Pierwszą jest ich cel, drugą zaś jest czas trwania, a trzecie to podejście osoby wspierającej.
- Cel.
Podstawowym celem interwencji kryzysowej jest przywrócenie równowagi psychicznej sprzed kryzysu (np. po wypadku, śmierci bliskiej osoby czy utracie pracy) oraz zapewnienie bezpieczeństwa. Skupia się na „tu i teraz” oferując doraźne wsparcie. W sytuacjach granicznych liczy się czas i obecność – nie chodzi o szukanie długofalowych rozwiązań. Można porównać to do „pogotowia ratunkowego”, które ma doraźnie zabezpieczyć chorego, ustabilizować jego kryzys zdrowotny. Nie rozwiązuje ono jednak większości jego problemów zdrowotnych, szczególnie tych chronicznych.
Temu waśnie ma służyć psychoterapia, która skupia się na głębokiej analizie problemów pacjenta i dąży do głębokiej zmiany osobowości. Analizuje ona w tym celu zachowania z przeszłości, próbując dokonać zmiany utrwalonych schematów funkcjonowania.
Co ważne, psychoterapia wymaga dużego wysiłku psychicznego, niejednokrotnie rozbijając wiele mechanizmów obronnych zapewniających nam poczucie bezpieczeństwa (np. racjonalizacja czy wyparcie). Dlatego nie jest zalecana ona dla osób przeżywających kryzys czy załamanie nerwowe. Do psychoterapii powinny być kwalifikowane osoby o ustabilizowanej sytuacji zawodowej i rodzinnej, bez oznak ostrego kryzysu.
Każdy specjalista pracujący z ludźmi powinien znać podstawy prowadzenia interwencji kryzysowej. Przede wszystkim musi umieć rozpoznać, kiedy ma do czynienia z kryzysem, a nie z zaburzeniem psychicznym i w zależności od tego zaproponować odpowiednie rozwiązania.
- Czas trwania.
Interwencja kryzysowa jest krótkoterminowa. Często jest to jedno lub kilka spotkań mające na celu ustalenie przyczyn kryzysu i następnie skierowanie do odpowiednich specjalistów.
Psychoterapia zaś trwa miesiącami lub latami. Są to regularne spotkania raz lub dwa razy na tydzień, mające na celu gruntowną analizę i zrozumienie zachowań danej osoby. Niejednokrotnie wymaga to analizy przeszłości pacjenta, struktury jego rodziny, relacji i przeżywanych emocji. Podejście psychoanalityczne obejmuje również analizę snów i próbę zrozumienia podświadomości. Dlatego właściwa psychoterapia wymaga dużo czasu i często jest bardzo kosztowna.
- Podejście interwenta.
Interwent kryzysowy często działa aktywnie, a nawet dyrektywnie, podpowiadając rozwiązania i rozumienie sytuacji. Aktywnie kieruje do określonych specjalistów, zalecając podjęcie odpowiednich kroków. W interwencji kryzysowej potrzebne są szybkie rozwiązania które mogą szybko zapewnić komuś bezpieczeństwo lub zatrzymać zaistniałą przemoc. Nie ma tu za dużo czasu na analizy problemu . Liczy się tu szybka pomoc, często z wykorzystaniem innych służb takich jak: policja, opieka społeczna czy pogotowie ratunkowe.
Inaczej jest zaś w psychoterapii. Psychoterapeuta bardziej będzie wspierał pacjenta w samodzielnym dochodzeniu do wniosków. Umiejętność samodzielnej oceny sytuacji i samodzielnego podejmowania decyzji jest jednym z kluczowych elementów skutecznej psychoterapii. Nie jest rolą psychoterapeuty aby wskazywać rozwiązania pacjentowi, nie ma też żadnego pośpiechu aby natychmiast dochodzić do pewnych rozwiązań.
Podsumowując: różnice pomiędzy psychoterapią a interwencją kryzysową są zasadnicze i wymagające należytego rozróżnienia. Psychoterapia może oczywiście być kontynuacją udanej interwencji kryzysowej, ale warto pamiętać że są to dwa różne i oddzielne procesy, wymagające odrębnego podejścia.
Warto też zaznaczyć, że udana psychoterapia zwiększa nasze umiejętności radzenia sobie w stresujących sytuacjach. Dzięki niej zwiększa się nasza odporność na stres i kryzysy. Uporządkowanie naszych relacji i zrozumienie naszej historii pomaga nam nie tylko lepiej radzić sobie z kryzysami, ale czasami i ich unikać (np. poprzez unikanie problematycznych relacji). Dzięki zaakceptowaniu swoich wad i złożonego świata przeżyć wewnętrznych w przebiegu psychoterapii, może dojść do poprawy funkcjonowania w relacjach z innymi ludźmi. Pogłębienie samoświadomości i empatii pozwala również na lepsze zrozumienie drugiego człowieka. Zdolność do czerpania satysfakcji z pracy zawodowej oraz twórczego rozwiązywania problemów może być kolejnym efektem terapii. Poczucie ogólnego dobrostanu psychicznego bez wątpienia ma pozytywny wpływ na wiele obszarów ogólnego funkcjonowania.
Źródła:
https://www.psychomedic.edu.pl/blog/interwencja-kryzysowa-co-powinien-wiedziec-kazdy-specjalista
https://hh24.pl/interwencja-kryzysowa/
https://centrummindcare.pl/cele-terapeutyczne-w-psychoterapii/
Specjalistyczne poradnictwo psychologiczne, pedagogiczne, terapia rodzinna oraz warsztaty umiejętności opiekuńczo-wychowawczych w gminie Annopol realizowane jest w ramach projektu ,,Punkt Interwencji Kryzysowej w gminie Annopol” nr FELU.08.08-IŻ.00-0016/23 w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027 w ramach Priorytetu FELU.08.00 Działania FELU.08.08 współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus. Projekt jest realizowany przez Gminę Annopol/Ośrodek Pomocy Społecznej w Annopolu.
Punkt Interwencji Kryzysowej
Ośrodek Pomocy Społecznej w Annopolu
ul. Leśna 2, 23-235 Annopol
pik@annopolops.pl
tel. 15/86-13-404 lub 609-233-434
Więcej informacji na temat realizowanego wsparcia można uzyskać telefonicznie, osobiście lub za pośrednictwem Formularza kontaktowego dostępnego na stronie internetowej Ośrodka Pomocy Społecznej w Annopolu pod poniższym linkiem.
